WSW 2007 en hoe nu verder
Woensdag 16 mei 2007 heeft de ministerraad de brief van de staatssecretaris van Sociale Zaken behandeld en zal de modernisering van de (W)SW per ingang van 1 januari 2008 zijn intreden gaan doen.
Dat betekend o.a. dat mensen die op de wachtlijst staan voor een baan in de sociale werkvoorziening straks begeleiding kunnen krijgen om hun vaardigheden en capaciteiten op peil te houden of te verbeteren. Daarnaast worden gemeenten gestimuleerd om voor mensen met een indicatie voor de sociale werkvoorziening meer plekken te vinden voor begeleid werk bij gewone werkgevers.
Dat stond in de bedoelde brief aan de Tweede Kamer waarmee de ministerraad op voorstel van staatssecretaris van Sociale Zaken en Werkgelegenheid heeft ingestemd. Het kabinet vindt overigens dat voor andere problemen in de Wsw, deze wetswijziging op de lange termijn geen oplossingen biedt. Dat zijn bijvoorbeeld de oplopende wachtlijsten en de vraag hoe verschillende regelingen voor mensen met een arbeidsbeperking uitwerken. Het gaat naast de Wsw om de Wet werk en inkomen naar arbeidsvermogen (WIA), de Wet arbeidsongeschiktheidsvoorziening jonggehandicapten (Wajong) en om mensen met een arbeidshandicap die bijstand ontvangen (WWB). Deze vraagstukken maken een herbezinning op de toekomst van de Wsw nodig. zeker gezien de 2,2 miljard euro wordt verdeeld onder de gemeenten. Voor elke WSWér en die op de wachtlijst staat ontvangt men een vast bedrag.
Duidelijk word door de vertegenwoordigers van de VNG aangegeven dat gemeenten en ook provincies in hun aanbesteding criteria (beleid) voor de WSW (WIA, WWB WMO en leerbanen en stageplaatsen horen daar ook bij) zou moeten regelen. Dat betekent dus dat het eerder ingediende plan van Leefbaar Overijssel het “Protocol Social Return”, per direct van stal kan worden gehaald en de aan de raden kan worden aangeboden ter vaststelling als onderdeel van de aanbestedingsvoorwaarden van de gemeenten.
Als toetje werd de aanwezigen verteld dat eigenlijk de CAO, zoals deze voor de SW is geregeld, ter discussie zou moeten worden gesteld. Dit blijkt in kleinere kring al een aanvang te hebben gekregen (VNG) Eindelijk zegt men met andere woorden, dat de CAO voor de SW moet worden afgeschaft. Die gene die binnen de SW werken presteren volgens de VNG niet voor de 100% en hebben dan ook geen recht op een CAO. Landelijk kost het WSW-verhaal de schatkist 2,2 miljard euro. Dit is 2/3 van de totale kosten. Deze kunnen dus worden geraamd op 3,3 miljard euro.
In totaal zijn er op dit moment 98.000 werknemers in WSW- verband. Men wil toe werken naar 1/3 beschutwerken, 1/3 begeleidwerken en 1/3 gedetacheerd als individu/of als groep.
Verder werden de verschillende tegenstrijdigheden duidelijk. De politiek roept dat de sociale werkvoorzieningen haar eigen broek dienen op te houden. Die zelfde politiek roept ook dat er geen sprake mag zijn van concurrentie met de bestaande markt. Die zelfde politiek roept privatiseren, maar besteed tegelijkertijd haar beheer openbare groen aan de goedkoopste inschrijver. De sociale werkvoorzieningen, lees de werknemers, hebben het nakijken. De wachtlijsten lopen dan ook dramatisch op binnen de SW in het jaar 2007.
Meerdere gemeenten zijn momenteel in overleg hoe men straks met de nieuwe regeling op 1 jan. 2008 dient om te gaan. Eén verhaal richting de sociale werkvoorzieningen zou een verbetering zijn. Aan de andere kant is de grilligheid van de politiek vaak een slechte partner als het gaat om de betrouwbaarheid op langere termijn. Ook dit soort zaken (de op stapel staande veranderingen) gaan vaak samen met fikse kortingen. Dit wordt vaak ontkend, maar gezien de oplopende wachtlijsten en de concurrentie die middels een bijzin werd genoemd, van China tot Polen, heeft men bij de sociale werkvoorzieningen op het gebied van emballage (productielijnen) de handdoek in de ring gegooid. Van onze kant, dank u politiek, daar in Den Haag.
Het verhaal van de sociale werkvoorzieningen heeft twee kanten. Zover het gaat om de bedrijfsvoering, werk etc. is dit financieel positief. Komen de gemeenten in beeld dan is het malheur. (financieel)
Het verliezen op de reserve komen later wel aan de orde, zo werd medegedeeld. Grote problemen geeft de pensioenopbouw. Omdat het Rijk de gelden rechtstreeks zal gaan uitkeren aan de gemeenten, zijn deze dus aan zet. De sociale werkvoorzieningen zijn uitvoerende instrument met een mandaat. Voor alles zal zijn geregeld, zullen zeker de raden nog verschillende momenten krijgen om wel dan niet hun goedkeuring te geven. Hoe we het ook willen inrichten, de werknemers, die hun eigen waarde hebben terug gevonden, juist door middels van de sociale werkvoorzieningen, dienen centraal te blijven staan. Van afbouwen, zoals men wil, dienen we allen in onze raden, duidelijk afstand te nemen.
98.000 mensen rekenen op jullie.